Depremin Üzerinden 3 Yıl Geçti, Neden Hâlâ Sorunlar Bitmedi?

Önergede Türkiye’nin, haritalanmış 485 diri fay hattıyla dünyanın en fazla diri fayına sahip ülkelerinden biri olduğuna dikkat çeken Avşar, konut stokunun yüksek riskli olduğuna vurgu yaptı. Bunun bir sonucu olarak 6 Şubat depremlerinde yaklaşık 850 bin bağımsız birimin hasar gördüğünü belirtti.

Avşar, 3 yıllık süreçte 455 bin 357 konut ve iş yerinin yapımının tamamlandığı ve anahtar tesliminin yapıldığının açıklandığını hatırlattı. Ancak yaptıkları saha incelemelerinde hâlâ konteynerlerde yaşamın sürdüğünü, altyapı sorunlarının devam ettiğini, ticari faaliyetlerde ciddi sıkıntılar yaşandığını, rezerv alan ve kamulaştırma uygulamaları nedeniyle mağduriyetlerin oluştuğunu ifade etti.

Avşar, önergesinde; konutlara yerleşim oranı, hâlen konteyner kentlerde yaşayan kişi sayısı, tüm depremzedelerin ne zaman kalıcı konutlara yerleşeceği, altyapı eksikliklerinin ne zaman giderileceği, mücbir sebep haline ilişkin bir çalışma olup olmadığı, ticari faaliyetleri kolaylaştıracak tedbirler ile rezerv alan uygulamalarından kaynaklanan mağduriyetlerin giderilmesine yönelik çalışmaların bulunup bulunmadığına ilişkin çok sayıda soruyu Bakan Kurum’a yöneltti.

“Türkiye bir deprem ülkesidir”

Ülkenin jeolojik yapısına değinen Avşar, Türkiye’nin Alp-Himalaya Kuşağı üzerinde yer aldığını ve dünyanın en önemli sismik bölgelerinden birinde bulunduğunu belirterek, 6 Şubat 2023’te yaşanan Kahramanmaraş merkezli depremlerin bu gerçeği acı bir şekilde ortaya koyduğunu ifade etti.

“850 bin civarında bağımsız birim hasar gördü”

Avşar, Kahramanmaraş merkezli iki büyük depremde 53 bin 537 vatandaşın hayatını kaybettiğini, yapılan hasar tespit çalışmalarına göre yaklaşık 850 bin bağımsız birimin çeşitli düzeylerde hasar aldığını hatırlattı.

Bakanlık: “455 bin 357 konut ve iş yeri tamamlandı”

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı verilerine göre, depremden sonraki 3 yıllık süreçte 455 bin 357 konut ve iş yerinin yapımının tamamlanarak anahtar tesliminin yapıldığını aktaran Avşar, sahadaki durumun açıklamalarla örtüşmediğini vurguladı.

“3 yıl geçmesine rağmen sorunlar sürüyor”

CHP olarak bir hafta boyunca deprem bölgesinde olduklarını ifade eden Avşar, birçok yerde anahtar teslimlerinin henüz yapılmadığını, vatandaşların hâlâ konteynerlerde yaşadığını, altyapı ve ticari faaliyetlere ilişkin ciddi sorunlar bulunduğunu, rezerv alan ve kamulaştırma uygulamalarının yeni mağduriyetler yarattığını söyledi.

Avşar’ın Bakan Kurum’a yönelttiği bazı sorular şöyle:

• Konutlara yerleşim oranı nedir?
  27 Aralık 2025’te yapılan anahtar teslim törenine rağmen fiili yerleşim oranı kaçtır?

• Kaç kişi konteyner kentlerde yaşamaktadır?
  Kurada çekilişi yapıldığı hâlde teslim edilmeyen konut sayısı kaçtır? Hâlihazırda konteyner kentlerde yaşayan vatandaş sayısı nedir?

• Tüm depremzedeler ne zaman konutlara yerleşecek?
  Birleşmiş Milletler’in afet sonrası ortalama konteynerde kalma süresi olan 12–18 ay dikkate alındığında mevcut durum nasıl değerlendirilmektedir? Tam yerleşim için öngörülen tarih nedir?

• Altyapı eksiklikleri ne zaman giderilecek?
  Elektrik, su, kanalizasyon ve telekomünikasyon altyapısına ilişkin eksiklikler için bir iş planı var mıdır? Su baskını ve heyelan gibi sorunların yanlış yer seçimi ve analiz eksikliğinden kaynaklandığı iddiaları araştırılmış mıdır?

• Mücbir sebep hali uzatılacak mı?
  1 Kasım 2025’te sona eren mücbir sebep halinin uzatılmasına yönelik bir çalışma var mıdır? Bu kapsamda esnaf ve sanayiciye yönelik gelir analizleri yapılmış mıdır?

• Ticari faaliyetler için koruyucu önlem var mı?
  Depremzede esnaf ve sanayicilerin krediye erişimi, teminat ve ipotek şartları ile vergilendirme konusunda ne tür kolaylıklar sağlanmaktadır?

• Rezerv alan mağduriyetleri giderilecek mi?
  Başta Hatay olmak üzere rezerv alan ve kamulaştırma uygulamalarından etkilenen depremzedelerin hak kaybını önlemek için hangi çalışmalar yapılmaktadır? Mağdur sayısı kaçtır?